Téigh ar aghaidh chuig an bpríomhábhar
Lárphointe eolais na Gaeilge: Nuacht, imeachtaí, folúntais agus níos mó

Author: Sadhbh Ní Mhéalóid

Rúin na hAthbhliana

Athbhlian faoi mhaise daoibh!

Le tús bhliain nua buailte linn, is cinnte go mbeidh caint le cloisteáil maidir le rúin na hAthbhliana. Is minic a bhíonn cabaireacht faoi rudaí éagsúla a fhágaint inár ndiaidh. Alcól nó siúcra a thabhairt suas, meáchan a chailliúint nó níos lú ama a chaitheamh ar ár bhfóin póca. Ach uaireanta cuireann na rúin seo brú orainn a chruthaíonn ciontacht nó náire dúinn.

Mar sin, tá liosta beag smaointe againn anseo de nithe spraíúil le déanamh i 2026.


Bí páirteach i gclub siúl

Má thaitníonn siúlóidí de shaghsanna éagsúla leat, is cinnte go bhfuil club siúl oiriúnach ann duit. Is slí dheas í seo chun bualadh le daoine leis an dearcadh céanna is atá agat féin agus chun píosa aclaíochta a dhéanamh ag an am céanna.

Bain triail as oidis chócaireachta nua

Más rud é go dtaitníonn cócaireacht leat agus go bhfuil tú ag iarraidh rud nua a thriail an bhliain seo, d’fhéadfá oidis a aimsiú do bhéile nach bhfuil déanta agat cheana. Ceann a bhlas tú roimhe, nó ceann iomlán nua gur maith leat!

Pioc suas uirlis cheoil

Má thaitníonn an ceol leat agus más mian leat gealltanas níos fad téarmaí a thabhairt, b’fhéidir gur deis é seo duit uirlis cheoil a phiocadh suas. Idir stíleanna traidisiúnta, nua aimseartha agus stíleanna ó chultúir eile, is mór an rogha atá ann ó thaobh ceann a phiocadh!

Cláraigh do ranganna Gaeilge

Más tosaitheoir nó Gaeilgeoir ó dhúchas thú, tá ranganna Gaeilge ar fáil do gach caighdeán. Más mian leat a bheith in ann comhrá a bheith agat, nó dianchúrsa a dhéanamh ar an ngramadach, tá níos mó i gcónaí ann le foghlaim.

Snámh seachtainiúil a dhéanamh

Leis na blianta beaga anuas, feictear go bhfuil méadú ag teacht ar líon na daoine a théann ag snámh san fharraige go laethúil, nó cúpla uair sa tseachtain. B’fhéidir go gcuireann smaointe ar an bhfuacht sin gach lá lagmhisneach ort, agus má chuireann, seans gur aidhm níos réalaíche é snámh seachtainiúil a dhéanamh. Le seacláid the ina dhiaidh, gan dabht!

Léigh leabhar amháin gach mí

Seachas breathnú ar fhíseáin ar do ghuthán roimh dhul a chodladh, bain triail as 30 nóiméad a chaitheamh ag léamh. Tabharfaidh sé seo seans do d’intinn suaimhneas a ghlacadh, agus a bheith réidh le codladh deas, domhain a bheith agat.

Tosaigh ranganna ealaín

Is slí dheas, cruthaitheach é seo chun do chuid ama a chaitheamh, go háirithe agus na laethanta gearra fós linn. Déan péinteáil, tarraingt, nó potaireacht – agus déan cúpla rud deasa le thógaint abhaile duit féin!

Naoi gCeist ar Shaun Mac Airt


Tugann Shaun Mac Airt, nó @shaunwithafada, freagraí dúinn anseo ar ár gceistneoir Naoi gCeist, atá bunaithe ar mhúnla an Cheistneora Proust.

Is pearsantacht idirlín ó Phort Láirge é Shaun, a dhéanann taifead ar a shaol ó lá go lá, trí mheán na Gaeilge. Is duine geal gáireach é agus ní haon ionadh go bhfuil lucht leanúna s’aige ag fás go tapaidh. Seo chugaibh a fhreagraí ar ár naoi gceist.


Cathain a bhíonn tú is sona sásta? Nuair a bhím i measc mo chairde agus mo chlann. Bíonn gach duine ag gáire agus mothaím buíoch. Oh freisin nuair atá an ghrian ag taithneamh agus nuair atá mo chuid gruaige fliuch! Combo den scoth!

Céard é an shó is mó ar a gcaitheann tú d’airgead?

Nuair a chuirim óstán in áirithe in ionad brú óige! Bíonn codladh i bhfad níos séimhe agat agus is annamh a bhíonn an t-airgead agam chun é sin a dhéanamh hahah!

Cén tréith is tábhachtaí duit i gcara? I mo thuairimse, macántacht. Is duine macánta mé agus bím á lorg i measc mo chairde freisin. Inis dom má tá bia i m’fhiacla nó má tá m’fheisteas go hainnis le do thoil!!!

Cén focail nó nathanna cainte a úsáideann tú rómhinic? I gcónaí deirimse nach bhfuil aon rud ró dáiríre. Úsáidim na focail sin chun mé féin a chur ar mo chompord nuair atáim buartha mar gheall ar rudaí áirithe. Ní bhíonn in aon rud ach seal mar a deirtear!

Ainmnigh cúpla rud a chuireann isteach ort?

Nuair a nach ligeann duine i gcarr duit an bóthar a thrasnú agus tusa ag siúl sa bháisteach!!!! Ar a laghad tá díon tharaibh sa charr! Freisin, nuair atá daoine ag siúl go mall cuireann sé isteach orm. Tá orm coimeád suas leis an gceol atá ag seinm i mo chluasáin!

Dá bhféadfá rud amháin a athrú fút féin, céard a roghnófá? D’athróinn mo leibhéal féinmhuiníne (chun a bheith soiléir – d’ardóinn é hahah). Bím ag streachailt leis go rialta ach d’fhoghlaim mé go bhfuil ort na rudaí deacra a dhéanamh ar aon nós agus fásann tú de réir ama agus taithí (le cúnamh Dé haha)

Cén duine a mhaireann an bhfuil an meas is mó agat orthu? Ahh mo mháthair gan dabht. Mo chara is fearr.

Cé hiad na húdair/an leabhar is fearr leat? Ní léim go rialta ach é sin ráite, léigh mé The Divine Farce le Michael S. A. Graziano agus A Short Stay in Hell le Steven L. Peck agus thaithin siad go mór liom. Fáthsceál atá i gceist leis an dá cheann. Dorcha agus fealsúnach agus tá ort smaoineamh mar gheall ar cad a tharla agus conas a mhothaíonn tú nuair atá an deireadh sroichte agat. Cuireann siad tú ag smaoineamh agus is breá liom é sin.

Céard é an ceacht is tábhachtaí atá foghlamtha agat faoin saol go dtí seo? An ceacht is tábhachtaí atá foghlamtha agam go dtí seo ná go bhfuil an saol gearr agus tá ort na deiseanna ar fad a thapú agus taithneamh a bhaint astu mar i gcónaí bíonn deacrachtaí timpeall an chúinne ag fanacht ort agus mar sin, bain sult as na hamanna ciúine i do shaol agus coimeád dearcadh dearfach i rith na hamanna níos deacra!

Go raibh míle maith ag Shaun as a chuid freagraí suimiúla.


Is féidir coimeád suas le Shaun ar TikTok anseo agus ar Instagram anseo

Scannáin Gaeilge le breathnú orthu thar laethanta saoire na Nollag

Leis an am saor thar na Nollaig, is cinnte gur deis mhaith atá ann an tine a lasadh, seacláid the a dhéanamh agus breathnú ar chúpla scannán.

Seo liosta de roinnt scannáin Gaeilge a mbeimid ag féachaint air.

 

Amhrán na Mara

Leanann an scannán buachaill óg Éireannach darb ainm Ben agus a dheirfiúr balbh Saoirse, a nochtar a bheith ina seilcí – créatúr miotasach ar féidir leis claochlú ó rón go duine.
Forbraíonn an scéal agus iad ag dul ar thuras chun créatúir sí a shaoradh ón mbandia Ceilteach Macha.

 

Kneecap

Tá an scannán Kneecap bunaithe ar scéal fíor, a leanann an grúpa, Móglaí Bap, Mo Chara agus DJ Próvaí, agus iad ag tosú ar a ngairmeacha ceoil agus ag treorú a saoil mar cheoltóirí Gaeilge ina gcónaí in Iarthar Bhéal Feirste.

 

An Cailín Ciúin

Insíonn an scannán seo scéal cailín chúthail darb ainm Cáit, a chuirtear chun cónaí le gaolta i bhfad i gcéin le linn samhraidh i gceantar tuaithe na hÉireann. Gabhann an scannán téamaí an teaghlaigh agus an mhuintearais i mbealach álainn.
Rinne an scannán seo stair trí bheith ar an gcéad scannán Gaeilge a ainmníodh d’Oscar.

 

Róise agus Frank

Léirítear sa scannán Róise (Bríd Ní Neachtain) a chaill a fear céile Frank dhá bhliain roimh réidh. Tá sí fós faoi bhrón agus í scoite amach óna teaghlach agus ón bpobal. Tagann madra mistéireach chuici agus is léir go bhfuil an madra an-mhór léi.

 

 

Bronntanais Nollag ónár n-Eolaire Gnó

Tá’n Nollaig buailte linn agus is lán am é tús a chur le siopadóireacht a dhéanamh

Tá rogha mhór de ghnóthaí éagsúla ar ár n-Eolaire Gnó atá lán sásta seirbhís a chur ar fáil trí Ghaeilge, agus táirgí Gaeilge a chur ar fáil freisin.

Caith súil ar an liosta seo agus déan iarracht tacaíocht a thabhairt do ghnóthaí le Gaeilge an Nollaig seo!

Don gharraíodóir

Ballyvourney Nursery & Garden Centre 

Don mhaisitheoir intí

Simon Kidd Pottery 

Don jewel-junkie

Brian de Staic Teo

Don Iógaí i do shaol

Dara Mats

Chun beannachtaí a scríobh

Mireog – Léiriúchán & Dearadh 

Dóibh siúd gur mhaith leo rang a thriail

Cairde Rince Céilí na hÉireann

Don duine ar thóir sos agus scíth

Breathworks Ireland Mindfulness & Coaching – Scéal

Féiríní eile

Is féidir liosta iomlán de na gnólachtaí a chuireann seirbhísí trí Ghaeilge a fháil ar ár n-Eolaire Gnó ag Scéal.ie/seirbhisi/

 

 

Naoi gCeist ar Aedín Ní Thairnaigh

Tugann Aedín Ní Thiarnaigh, nó Bláthanna Fiáine, freagraí dúinn anseo ar ár gceistneoir Naoi gCeist, atá bunaithe ar mhúnla an Cheistneora Proust.

Déanann an scríbhneoir, colúnaí agus saineolaí ar bhláthanna fáinne cur síos ar cathain a bhíonn sí is sona sásta, ar céard a chaitheann sí a chuid airgid, na leabhair is fearr léi agus níos mó.


Cathain a bhíonn tú is sona sásta? Nuair a bhíonn lá saor agam agus aimsir mhaith ann. Dhéanfainn siúlóid amuigh faoin aer agus chaithfinn an chuid eile den lá ag léamh leabhar maith bé-lit!

Céard é an shó is mó ar a gcaitheann tú d’airgead?

Nuair a théim ó Inis Meáin go dtí an mhórthír le hAer Árann seachas ar an mbád!

Cén tréith is tábhachtaí duit i gcara? Cineáltas

Cén focail nó nathanna cainte a úsáideann tú rómhinic? “Inis Meáin”! Nó “na Bláthanna Fiáine”!

Ainmnigh cúpla rud a chuireann isteach ort? Lucht “An bhfuil cead agam dul go dtí an leithreas”

Dá bhféadfá rud amháin a athrú fút féin, céard a roghnófá? Ba dheas liom a bheith níos foighní b’fhéidir. Tá mé ag obair air…

Cén duine a mhaireann an bhfuil an meas is mó agat orthu? Mo mhamó agus mo dhaideo i Luimneach – ní fhéadfainn duine acu a roghnú thar a chéile! Daoine lácha, dearfacha, cliste iad agus tá grá mór agam dóibh.

Cé hiad na húdair/an leabhar is fearr leat? Is grá lem’ chroí saothar Maeve Binchy, go háirid “A Week in Winter” agus “Evening Class”. Seachas sin, is aoibhinn liom aon saghas leabhair bé-lit. Bím ag léamh nuair a theastaíonn uaim scíth a ligean, mar sin bhíonn fonn ar bith orm breathnú ar ábhar duairc.

Céard é an ceacht is tábhachtaí atá foghlamtha agat faoin saol go dtí seo? Is beag rud sa saol a bhíonn dubh agus bán…

Go raibh míle maith ag Aedín as a cuid freagraí suimiúla.


Is féidir coimeád suas le hAedín ar a suíomh idirlíon Bláthanna Fiáine, nó ar Instagram anseo.

An áit ina bhfuil muid

Conradh na Gaeilge

66 Sráid Camden Íochtarach,
Baile Átha Cliath 2,
D02 X201

Fón: +353 (0) 1 475 7401,
Facs: +353 (0) 1 475 7844,
Ríomhphost: sceal@cnag.ie

Lean Scéal.ie ar na meáin shóisialta