Téigh ar aghaidh chuig an bpríomhábhar
Lárphointe eolais na Gaeilge: Nuacht, imeachtaí, folúntais agus níos mó

Author: Hannah Ni Chonghaile

Sé mhí sa Nua-Shéalainn ag maireachtaint ar an Oileán Theas

Ní rud nua é do mhuintir na hÉireann dul ag taisteal, ar imirce, nó i mo chás, ar saoire oibre. Tá muintir na hÉireann ag teacht chun na Nua-Shéalainne ó bhí báid ag imeacht ann, agus tá an rian san ar an dtír, go háirithe sna hainmneacha áite. Ní féidir leat dul níos faide ó Éirinn ná an Nua-Shéalainn, ach ní fada ón mbaile a bhraitheann tú agus leithéidí Belfast Terrace agus Kerry Drive mórthimpeall ort! 

Is maith le daoine muintir na hÉireann agus déanann sé sin rudaí fíoréasca agus tú amuigh sa saol. Creidtear go forleathan gur daoine cairdiúla sinn agus go bhfuil craic ionainn — agus ní bréag é. Deineann sé rudaí níos fusa thar lear nuair is féidir a rá gur Éireannach tú. 

(Grianghraf le Hannah Ní Chonghaile.)

Bíodh is go bhfuil sé sin fíor, bíonn sé fós deacair. I bhfad ó bhaile, gan mam agus daid chun teacht i gcabhair ort, gan éinne, seans, ar d’aithne sa tír, níl agat chun brath air ach tú féin. Is as sin, dar liom, a bhainfidh tú an tairbhe. Chuige sin, seo mo chuntas ionraic ar mo thaithí ag taisteal agus ag maireachtaint ar víosa saoire oibre sa Nua-Shéalainn.

Is saoire é go príomha, sin bunphrionsabal an víosa, agus is chun do chuid taistil a mhaoiniú atá tú ag obair. Ní fhéadfadh sé a bheith níos fusa an riarachán ar fad a shocrú: an víosa é féin roimh ré agus ansan an uimhir chánach agus cuntas bainc. I bhfad Éireann níos fusa ná mar atá sé d’inimircigh an rud céanna a dhéanamh in Éirinn!

An chairt a cheannach ab ea an rud ba mhó a chuir brú orm le linn na sé mhí a chaitheas sa Nua-Shéalainn, agus tuigfidh éinne a bhfuil cairt acu é sin, ach fós féin d’fhágas Auckland i mo dhiaidh gan ach ceithre lá caite ann, buíochas mór le Margadh Facebook.

(Radharc ó Chnoc Queenstown. Grianghraf le Hannah Ní Chonghaile.)

Abhae liom ó dheas, trasna an Cook Strait, agus nuair a shroicheas Queenstown (nó Tāhuna) atá suite ar Loch Wakatipu ní fada go raibh postanna agus lóistín socraithe. An lóistín an rud ba dheacra – samhlaigh lóistín a lorg sa Daingean i lár an tsamhraidh, ach níos measa – agus bhí na céadta daoine cosúil liom ag maireachtaint go fadtéarmach i mbrúnna óige, i seomraí roinnte, agus fiú i veaineanna i gcarrchlósanna poiblí. A bhuí aríst le Margadh Facebook, d’éirigh liom lóistín trí mhí a shocrú, agus bhí agam.

Tá Queenstown ar na háiteanna is deise ar domhan, an loch i measc na sléibhte, ar nós pictiúr ar chárta poist. Tá sé gar d’Arrowtown agus Glenorchy, bailte beaga ar an gcuma chéanna, agus tá ualach mór le déanamh ann. Más spéis leat Lord of the Rings, is anseo a taifeadadh cuid mhór dó, agus níl easpa siúlóidí sléibhe, spóirt uisce, agus spóirt aidréanailín ar nós spéirthumadóireacht, parafaoileoireacht, agus rothaíocht sléibhe. 

Tar éis trí mhí in Queenstown, thugas fé thuras bóthair timpeall an Oileáin Theas. Bhí sé draíochtúil, caithfidh mé a rá, na radharcanna, an tírdhreach, a chairdiúla is a bhí na daoine. 

Chaitheas roinnt seachtainí ag carr-champáil, agus roinnt seachtainí eile ag obair do dhaoine ar bhonn deonach ar mhaithe le béilte agus lóistín tríd an suíomh Workaway. Ba dheis iontach í an tír a fheiscint sa tslí seo agus bhí seans agam oibriú i dtearmann ainmhithe, fanacht le teaghlach óg le fréamhacha Éireannacha i gcathair Dunedin, agus lámh cúnta a thabhairt  do photadóirí in Marlborough, an réigiún fíona as a dtagann sauvignon blanc! 

(Carrchampáil. Grianghraf le Hannah Ní Chonghaile.)

B’é an rud is fearr atá déanta fós agam, an sé mhí seo a chaitheas ag maireachtaint agus ag taisteal timpeall na Nua-Shéalainne. Bhí an deis agam an áit a mheas ó dhearcadh an oibrí, ó mheon an backpacker, agus anuas air sin cuireadh fearadh na fáilte romham isteach go bailte daoine chun cabhair a thabhairt agus taithí, scéalta, agus cultúir a roinnt. Is daoine cineálta lách iad muintir na Nua-Shéalainne agus táid thar a bheith praiticiúil. Níl teorainn leis an gcabhair a thabharfadh Nua-Shéalannach duit, fadhb le do chairt, treoracha cois sléibhe, cabhrú chun ainmhithe fiáine a fheiscint. Má bhíonn an t-eolas acu, roinnfidh siad é.

Mholfainn an Nua-Shéalainn do chách – bíodh saoire uait nó seal níos faide. Roghnaíos an Nua-Shéalainn dá háilleacht agus ní raibh díomá orm. Deirtear go bhfuil sí cosúil le hÉirinn, ach níl dáiríre, seachas an cósta. Tá na sléibhte agus na lochanna dochreidte. Dáiríre, ní féidir é a chreidiúint go bhfeicfidh tú é. Anuas air sin, tá an Nua-Shéalainn ana-bheag. Mar sin, an rud a dheintear ná cairt nó veain campála a cheannach agus an mótar san a úsáid chun an tír a fheiscint! Más spéis leat siúl sléibhe agus campáil, seo an tír duit. Tá an t-infreastruchtúr sa Nua-Shéalainn dochreidte, ach tá an rian san ar an dtír, is mó eachtrannaigh gur bhuaileas leo ná muintir na háite! 

(Tearmann Ainmhithe. Grianghraf le Hannah Ní Chonghaile.)

Bíonn an taisteal agus an mhaireachtaint thar sáile cosúil le gach rud eile sa saol seo — thuas seal, thíos seal — agus is minic a bheidh tú ag rá leat féin, “Bheadh an rud céanna á dhéanamh agam ag baile”. Caithfidh tú fós obair, riarachán saoil a shocrú, bia a cheannach, cloí le buiséad. Oibreoidh roinnt rudaí amach, agus beidh amanta ná fuil uait ach do thuismitheoirí nó do chuid cairde a fheiscint. 

Deirtear go mbeidh an baile mar an gcéanna nuair a fhillfidh tú ón dtaisteal, ach go mbeidh gach rud difriúil ag an am céanna. Is istigh ionat a bheidh an difríocht sin, a bheidh an chreidiúint nua ionat féin.

Seo do chomhartha bailiú leat ar feadh bliana nó dhó — nuair a bheidh sé déanta agat, ní aithneoidh tú thú féin agus ní bheidh teorann leis an méid a bhainfidh tú amach!

The post Sé mhí sa Nua-Shéalainn ag maireachtaint ar an Oileán Theas appeared first on NÓS.

Níos mó

Dóchas a athghabháil ón dorchadas

An tseachtain seo caite, tosach an tsamhraidh in Éirinn, bhuail stoirm mhór príomhchathair na Nua-Shéalainne, áit a bhfuilim fé láthair, agus bhí orm mo thigh a fhágaint don lá toisc an fhuachta nuair a d’imigh an aibhléis. Bhíos ag cuimhneamh ar fhilleadh abhaile, ag labhairt le mo chairde agus ag tabhairt amach fén drochaimsir. Chun scéal gairid a dhéanamh de scéal fada, bhíos uaigneach don mbaile. Ní fé sin atáim ag scríobh, áfach.

An rud a rith liom ná, ná deas an fhadhb í a bheith uaigneach d’Éirinn, tír a mbeidh fáilte romham i gcónaí inti, a bhfuil a sáith fadhbanna costais mhaireachtála aici cinnte, ach ina bhfuil, agus ina mbeidh i gcónaí, áit le fanacht agam le mo mhuintir nó mo chairde. Ná pribhléid é a bheith suite i gcaifé sa Nua-Shéalainn ag ól latté agus ag cnáimhseáil fén aimsir? 

Agus mé suite sa chaifé cluthar ar feadh cúpla uair an chloig a fhad is a bhí an chomhairle chathrach ag deisiú an leictreachais, meastar go bhfuil breis is 122 milliún daoine easáitithe ar domhan, de réir fhigiúirí na Náisiún Aontaithe in 2024. Ina measc, tá 4.4 milliún daoine gan stát. Is é sin le rá go séantar a gceart chun náisiúntachta agus ná fuil rochtain acu ar chearta daonna bunúsacha. An féidir linn a shamhlú a bheith díbeartha ónar dtithe, ónár dtír, agus ár stádas mar Éireannaigh bainte uainn? 

An rud ná tuigim fós ná conas atá an saol ag leanúint ar aghaidh mar is gnáth agus cinedhíothú ar siúl, daoine á marú ar fud an domhain, leanaí á marú? Ní ag caint ar dhaoine eile atáim, ach seo rud a fhiafraím díom féin go minic. Cad is féidir liom a dhéanamh fén marú agus cogaíocht atá ar siúl ar fud an domhain? Cé leis ar féidir liom labhairt is ar féidir liom a rá “Cuir stop leis seo le bhur dtoil”? 

Chomh maith le dul i mbun agóide, seasamh go fisiciúil le grúpa daoine le comhartha i do lámh a chuireann in iúl go dteastaíonn uait, mar shaoránach de chuid na hÉireann, go gcuirfear deireadh leis an gcogaíocht sa Phalaistín, san Úcráin, sa tSúdáin, sa Phacastáin, agus in áiteanna nach iad. Cuirtear béim ar leith ar an mbaghcatáil, is é sin gan tacú le comhlachtaí a thacaíonn le hIosrael mar shampla. Is féidir, leis, do ghuth a chur leis na guthanna eile ar líne agus a éileamh go gcuirfear deireadh leis an gcinedhíothú agus an slad ar fud an domhain. Saghas agóid fhíorúil, agus is maith é sin, gan amhras, ach cé atá ag éisteacht?

Is féidir leis a bheith millteanach, an bhraistint seo gur féidir linn a bheith ag béiceadh amach go gcaillfimid ár nguth agus fós ní dheineann sé aon difear nó má dheineann, níl an difríocht le feiscint againn. Níl freagra agam, san alt seo, ar cad is féidir linn a dhéanamh, nó cad ba chóir a dhéanamh, ach tá a fhios agam go bhfuil sé tábhachtach leanúint ar aghaidh ag caint fé, é a choimeád sa dioscúrsa poiblí, an bhratach a choimeád crochta, ár dtacaíocht a thaispeáint, agus má bhíonn deis againn, beart a dhéanamh de réir ár mbriathra agus gníomhú.

Nuair a shuíos síos chun an t-alt seo a scríobh, ní rabhas cinnte cad é go díreach a bhí le rá agam — aird a thabhairt ar an gcogaíocht? Ní dóigh liom gur cur i gcuimhne d’aon duine é m’alt, ach ní féidir éalú ón nuacht. Ag tógaint na bhfocal a dúirt Dónall Mac Ruairí inné ar a chlár ceoil ar Raidió na Gaeltachta, briseann sé do chroí, agus ní féidir ach spotsolas a thabhairt air agus brú a chur ar pholaiteoirí agus sinn ag súil go mbeimid, i gceann fiche bliain nuair a chuirfidh ár leanaí ceisteanna orainn fé cén seasamh a thógamar nuair a bhí leanaí á marú in Gaza, in ann a rá go rabhamar ar an dtaobh ceart. 

The post Dóchas a athghabháil ón dorchadas appeared first on NÓS.

Níos mó

Saoire dhifriúil: Camino Chósta na Portaingéile

Tá ana-chuid ar siúl sa saol na laethanta seo. Cogaíocht agus slad, cúrsaí Trump, agus fadhbanna ag baile idir tithíocht agus an geilleagar, bíonn sé deacair sos a fháilt ón droch-nuacht lá i ndiaidh lae. Cinnte, is féidir dul abhaile, Netflix a chur ar siúl agus an domhan mór a fhágaint ar leataobh ar feadh tamaill, ach má tá tú ag lorg briseadh ón obair a dhéanfaidh maitheas do do shláinte fhisiciúil chomh maith le do mheabhairshláinte, b’fhiú dhuit píosa den Camino de Santiago a shiúl. 

Cad is ea an Camino? Bóthar fada a shiúl San Séamus fadó, agus atá siúlta ag na milliúin oilithreach ó shin. Tá scata Camino ann, dáiríre, ag tosnú in áiteanna éagsúla sa Spáinn, sa Fhrainc, sa Phortaingéil agus tíortha eile. 

Ach is é dúshlán an Camino Portugués de la Costa a thugas-sa fé i mí Mheán Fómhair, 280 ciliméadar ó Porto na Portaingéile go Santiago de Compostela na Spáinne. Tá cúis ann go bhfuil an tsiúlóid seo chomh cáiliúil is atá sí agus ní bhaineann sé leis an tsiúlóid fhisiciúil, ach an turas pearsanta a dheineann gach aon duine a thugann fén aistear. Ar an ábhar san, roinnfidh mé treoir ghinearálta agus cuid den taithí a fuaireas-sa ón turas. 

Mholfainn an Camino seo a thosnú ag tosach Mheán Fómhair. Beidh seans maith agat aimsir dheas a fháilt i Meán Fómhair agus ní bheidh sé chomh gnóthach is a bhíonn le linn an tsamhraidh. Thógas mo chuid ama leis an 280 ciliméadar agus dheineas an tsiúlóid thar choicís, le cúpla lá gairid agus lá sosa iomlán ina lár. Ní gá é seo a dhéanamh, gan dabht, ach is fiú aire a thabhairt duit féin. Rud a fhoghlaimeoidh tú go hana-thapa agus tú ag siúl an Camino ná pé chomh haclaí agus tiomanta is atá tú, muna n-éisteann tú le do chorp nuair a labhrann sé leat, beidh trioblóid agat. 

Is mar seo a dheineas mo thuras ó Porto go Santiago de Compestela:

Lá 1: Porto – Matasinhos
Lá 2: Matasinhos – Vila do Conde
Lá 3: Vila do Conde – Esposende
Lá 4: Esposende – Viana do Castelo
Lá 5: Viana do Castelo – Vila Praia de Âncora
Lá 6: Vila Praia de Âncora – Oia
Lá 7: Oia – Sabaris
Lá 8: Sabaris – Vigo
Lá 9: Sos! Na hOileáin Cíes, amach ó chósta Vigo
Lá 10: Vigo – Redondela
Lá 11: Redondela – Pontevedra
Lá 12: Pontevedra – Caldas de Reis
Lá 13: Caldas de Reis – Padrón
Lá 14: Padrón – Santiago de Compostela 

Shiúlas idir 10 ciliméadar agus 28 ciliméadar in aghaidh an lae, ach formhór na laethanta bhí timpeall 20 ciliméadar i gceist. Laethanta bhíos traochta tar éis cúpla ciliméadar agus laethanta eile bhíos ag dul ag siúl timpeall an bhaile bhig ina rabhas tar éis sos beag agus greim bia! Ó mo thaithí, bheinn ag moladh é a thógaint go réidh, agus taitneamh a bhaint as an turas, na ceantair, agus na daoine lena mbuailfidh tú.

Cén fáth? Sin ceist a chuireann gach duine ar a chéile luath nó mall ar an Camino. Canathaobh go bhfuil tú anseo, ag siúl le mála ar do dhroim ó bhaile go baile ó chathair amháin go cathair eile? 

Is iomaí cúis difriúil ag daoine, ach ar na cúiseanna a luaigh daoine liom ar an turas seo bhí: “toisc ná fuil a fhios agam cad atá á dhéanamh agam le mo shaol”; “toisc gur cailleadh m’fhear chéile anuraidh agus bhí sé i gcónaí i gceist againn é seo a dhéanamh”; “toisc go bhfuil cinneadh le déanamh agam fé mo ghairm bheatha”; “toisc go bhfuil briseadh uaim ó mo shaol”; “toisc gur theastaigh uaim rud cróga a dhéanamh.” Níos minice ná a mhalairt, ní bhíonn a fhios ag daoine canathaobh go dteastaíonn uathu an turas seo a dhéanamh, ach tuigeann siad gur gá dóibh imeacht ar an turas. 

Níl na focail ann chun an maitheas a dhein an Camino dom a chur in iúl, ná a dhein sé dosna cairde a dheineas le linn mo thurais. Féinmhuinín ar na rudaí is mó a thiocfaidh amach as, an tuiscint gur féidir leat aon rud a dhéanamh anois, más féidir leat an Camino a dhéanamh. Ní hamháin go gcreidfidh tú ionat féin, ach creidfidh tú i maitheas daoine eile leis. 

Ní shiúlann éinne ina aonar ar an Camino. Má bhíonn cosa tinne agat, tart ort nó má bhíonn tú ag streachailt, ní bhíonn aon easpa Compeed, bíonn uisce sa bhreis, agus go háirithe spreagadh ó na peregrinos eile. Ní bheidh tú uaigneach riamh, le gach duine is a mháthair ag béiceadh “Buen Camino!” agus iad ag siúl tharat nó tar éis suí leat chun cupán caife a ól. 

Ba é seo an tarna Camino a bhí déanta agam, agus an rud is mó a d’fhoghlaimíos ná gur féidir leat maireachtaint gan an chuid is mó desna rudaí a bhíonn againn inár ngnáthshaol. An méid a bhíos in ann a chur isteach i mo mhála droma 22L, sin uile a bhí uaim. 

Ach an rud is mó a sheas amach dom ná na daoine. Na stróinséirí a cheannaigh cupán caife dom, an bhean a thug aingeal lámhdhéanta dom toisc gur chabhraíos léi, an tseanbhean a dhreap 150 céim chun cloch a chur os comhair sáipéil ar son a fir chéile, an bhanaltra a bhí ag siúl le mála garchabhrach chun cabhrú leo siúd a bhí i dtrioblóid lena gcosa, na daoine a bhí ag tairiscint Vaseline agus bindealán, na hIodálaigh a cheannaigh naoi mbuidéal fíona chun iad a roinnt le pé duine sa bhrú a raibh tart orthu! 

Bhí an t-ádh liom ná raibh orm éirí as an siúl ach ghortaíos mo chos tar éis deich lá, agus cheapas go mbeadh orm éirí as. A bhuí le cara nua, fuaireas maide siúil ar iasacht agus socraíodh an fhadhb, ach bhí roinnt daoine a gortaíodh go dona, agus bhí orthu an cinneadh deacair a dhéanamh cúpla lá saor a thógaint, nó cuid den turas a dhéanamh ar bhus nó traein. Do dhaoine a chreid go láidir go mbeidís in ann 30 ciliméadar a shiúl gach lá, ba dheacair dóibh glacadh le cailliúint amach ar chuid den tsiúlóid. 

Ach sa deireadh caithfear glacadh leis go bhfuil gach aon duine ar a Camino féin, agus ag deireadh an lae, ní dhéanfaidh sé aon difríocht má shiúlann tú 280 ciliméadar nó 250 ciliméadar, an rud is tábhachtaí ná an turas. 

Mar sin, má tá tú ag cuimhneamh ar rud difriúil a dhéanamh, rud a dhéanfaidh maitheas duit agus a athróidh do mheon agus dearcadh ar dhaoine agus ar an saol, seo do chomhartha – siúil an Camino! 

The post Saoire dhifriúil: Camino Chósta na Portaingéile appeared first on NÓS.

Níos mó

An áit ina bhfuil muid

Conradh na Gaeilge

66 Sráid Camden Íochtarach,
Baile Átha Cliath 2,
D02 X201

Fón: +353 (0) 1 475 7401,
Facs: +353 (0) 1 475 7844,
Ríomhphost: sceal@cnag.ie

Lean Scéal.ie ar na meáin shóisialta