Tá rialtas chúige Manitoba i gCeanada ag iarraidh stádas dátheangach a fháil don chúige. Níl ach cúige amháin i gCeanada faoi láthair a bhfuil stádas oifigiúil ar comhchéim ag an mBéarla agus an Fhraincis ann – sin é New Brunswick.
Tá an dátheangachas oifigiúil i réim go pointe áirithe ar fud Cheanada, de réir an dlí fheidearálaigh, ach is faoi na cúigí éagsúla a ndlíthe teanga féin a chur i bhfeidhm. Is í an Fhraincis atá in uachtar sa dlí i gcúige Québec agus tá an Béarla chun tosaigh sna cúigí eile seachas New Brunswick.
Tá rialtas an chúige in Kinew, Manitoba, i mbun iarrachta faoi láthair an Fhraincis a chur ar comhchéim leis an mBéarla sa chúige sin. Bhí próiseas comhairliúcháin ar siúl sa chúige ó mí an Mheithimh i mbliana go dtí Oíche Shamhna.
D’iarr rialtas Manitoba ar mhuintir an chúige a dtuairimí agus a smaointe a thabhairt faoin gcaoi ab fhearr le “cúige fíor-dhátheangach” a dhéanamh den áit. Dúirt an rialtas ag an am go raibh siad “tiomanta” aitheantas a thabhairt don ról a bhí ag an bpobal Fraincise i mbunú Manitoba agus go raibh tús á chur leis an bpróiseas le cúige dátheangach a dhéanamh de.
Dúirt an tAire Fraincise, Glen Simard, go raibh a rialtas ag iarraidh “aisling Louis Riel” a fhíorú. Frainciseoir a bhí i Riel a bhunaigh Manitoba agus atá ina laoch ag lucht labhartha na Fraincise i gCeanada mar gheall gur chuir sé i gcoinne fhorlámhas an Bhéarla ann. Chuir sé in aghaidh choincheap an náisiúin Cheanadaigh freisin.
Dúirt Simard go bhfuil sé ag iarraidh a chinntiú go mbeidh Frainciseoirí Manitoba in ann a saol príobháideach agus a saol gairmiúil a chaitheamh i bhFraincis in Manitoba.
Dúirt Derrek Bentley, uachtarán na heagraíochta Fraincise Société de la francophonie manitobaine, gur “céim chun cinn” a bhí sa phróiseas comhairliúcháin a reáchtáladh i mbliana agus gur léirigh muintir Manitoba cheana gur mian leo “go soiléir” go mbeadh an cúige dátheangach.
I mí Dheireadh Fómhair na bliana seo, chuir Rialtas Cheanada breis agus $72m (€44m) ar fáil do Manitoba leis an bhFraincis a mhúineadh mar mhionteanga agus mar theanga bhreise i gcóras oideachais an chúige, ón naíonra go dtí an mheánscoil.
