Idir Chroí agus Anam: C&F le Tomaí Rua faoina phodchraoladh nua
Tóraíocht uilíoch an tsuaimhnis, an saol inmheánach, an spioradáltacht – sin is ábhar do shraith nua phodchraolta atá díreach seolta ag bunaitheoir na hirise seo, Tomaí Ó Conghaile.
‘Idir Chroí agus Anam‘ is teideal don tsraith ina mbíonn Tomaí i mbun comhráite pearsanta le réimse aíonna a bhfuil idir chur amach agus taithí acu ar thraidisiúin éagsúla ghaoise agus ar chleachtaí spioradálta ó cheann ceann na Cruinne. Pléann siad an bás agus an bheatha, an nasc atá acu leis an domhan nach bhfeictear, agus cuid de na rudaí a chuidíonn leo turas an tsaoil seo a thuigbheáil agus a éascú.
Labhair Eagarthóir NÓS, Conor Torbóid, le Tomaí lena thuilleadh a fháil amach faoin tsraith.
CT: Cén taithí a bhí agat féin ar an spioradáltacht sular thug tú faoin phodchraoladh?
TÓC: Bhuel, tá dúspéis agam san ábhar le fada, ach ní hamhlaidh a bhí riamh. Cinnte, bhí mé i gcónaí fiosrach faoi cheisteanna móra na beatha – cad chuige a bhfuil muid anseo? cad é a tharlaíonn i ndiaidh an bháis? – ach is ar ghnéithe eile den tsaol a bhí an chuid is mó de m’aird agus mé níos óige: obair agus eachtraí, cuideachta agus cúiseanna, pléisiúr agus piontaíocht.
Thosaigh athrú a theacht ar na tosaíochtaí sin breis agus 10 mbliana ó shin, ar roinnt fáthanna: bás mo mhathára, míshuaimhneas intinne, ceistiú. Bhí fonn orm codanna díom féin, de m’eispéireas saoil, a fhiosrú ar bhealach níos doimhne agus suaimhneas croí a aimsiú arís.
Is i dtreo an mhachnaimh a chuaigh mé ar dtús, agus as sin go dtí ranganna ióga, cleachtaí análaithe, agus an troscadh. D’athraigh mé m’aiste bia agus rinne mé athmheas ar an chaidreamh a bhí agam leis an alcól. Thosaigh mé ag léamh leabhair eolaíochta faoin tráma agus faoin tsonas, agus chuir mé suim sa mhéid a bhí le rá ag creidimh iomadúla an Domhain faoi chuspóir an tsaoil agus faoi rúndiamhair an bháis. D’fhreastail mé ar chúrsaí spioradálta agus bhuail mé le daoine eile a bhí ar an aistear céanna, rud a chuidigh go mór liom.
Chuir an cuardach sin ar fad ar bhóthar na bplandaí leighis mé, sin agus cleachtaí seamanacha agus cneasú na sinsear, agus tá mé ar an bhóthar sin go fóill.
CT: Cad é mar ba mhaith leat dul i gcion ar na héisteoirí leis an phodchraoladh?
TÓC: Measaim go mbíonn míshocracht áirithe le brath go minic nuair a tharraingítear anuas téamaí ar nós na spioradáltachta nó an chreidimh nó na mothúchán.
Ba mhaith liomsa cuid den doicheall sin a fhuascailt agus an mhistéir a bhaineann leis an ábhar a phlé go hoscailte.
Tá saol inmheánach ag gach duine againn. Is mian linn ar fad a bheith sona. Tá an bás i ndán do chách. Bhí pointe i saol gach duine againn inar mhothaigh muid iontas diamhair nó grá domhain nó brón coscrach.
Tá baint ag an spioradáltacht leis na gnéithe saoil sin ar fad agus tchítear domh go bhfuil sé tábhachtach cur leis an chomhrá, go háirithe i nGaeilge.
Tá eolas, scéal nó teachtaireacht luachmhar ag gach aoi sa tsraith agus tá súil agam go spreagfaidh a gcuid focal feasa daoine eile lena gcomhrá – inmheánach nó seachtrach – a bheith acu féin. Bíonn lón machnaimh agus ábhar misnigh de dhíth orainn ar fad ó am go chéile agus sílim go gcuirtear an dá ní sin ar fáil in ‘Idir Chroí agus Anam’.
CT: Cad é an rud ba shuntasaí a d’fhoghlaim tú nó a chuala tú agus tú i mbun an togra?
TÓC: Cé go bhfuil taithí agus dearcadh ar leith ag gach duine ar labhair mé leo – go mbaineann siad le traidisiúin éagsúla nó go mbíonn cleachtaí difriúla acu le cuidiú leo dul fríd an tsaol – is mó i bhfad an méid atá i bpáirt acu. Agus is rud é sin atá fíor faoin chine dhaonna trí chéile ar ndóigh. Is iomaí bealach le ceann scríbe a bhaint amach ach is ar an aistear chéanna atá muid uilig.
Rud eile. Téama coitianta a luaigh beagnach gach aoi liom ná an tábhacht a bhaineann le ceangal leis an dúlra, go bhfuil suaimhneas le fáil ann agus go dtugann sé tuiscint dúinn ar ár nádúr féin. Tá ceacht ann sin is dóigh liom.
Is iad na daoine ar labhair Tomaí leo ar ‘Idir Chroí agus Anam’ ná an t-údar aitheanta Michael Harding, an múinteoir ióga Jenny Ní Ruiséil, an sagart paróiste an tAthair Brian Ó Fearraigh, an file Siobhán de Paor, an scríbhneoir Antain Mac Lochlainn, agus an t-amhránaí Pádraigín Ní Uallacháin.
Is é Proinsias Ó Coinn a rinne an eagarthóireacht ar an tsraith agus Anna Nic Gafraidh a rinne an obair ealaíne.
Is féidir éisteacht leis an tsraith ar fad anois ar Spotify agus Apple Podcasts, agus craolfar í ar Raidió Fáilte ag tús 2026.
Is le tacaíocht ón Chiste Craoltóireachta Gaeilge, Scáileán Thuaisceart Éireann, a rinneadh ‘Idir Chroí agus Anam’.
The post Idir Chroí agus Anam: C&F le Tomaí Rua faoina phodchraoladh nua appeared first on NÓS.
